CertyfikatHerb Gminy Bałtów
Okół z lotu ptaka
Wąwóz - "Żydowski Jar"
Droga do pałacu książąt Druckich-Lubeckich
Przedwojenny młyn w Bałtowie
Wąwóz lessowy w Bałtowie
Pałac książąt Druckich-Lubeckich
Spływ tratwami rzeką Kamienną
Dolina Kamiennej w Bałtowie
Rollercoaster
JuraPark Bałtów
Szwajcaria Bałtowska
Kościół parafialny w Bałtowie
Bałtowski Zwierzyniec

Historia

Bałtów

Bałtów leży w otoczeniu pięknych lasów Puszczy Iłżeckiej nad rzeką Kamienną, która przepływa zygzakiem prawie przez cały teren gminy. W uroczych wapiennych skałach swojej doliny rzeźbi malownicze i urzekające przełomy. Z tych powodów Gmina Bałtów nazywana jest często "Szwajcarią Bałtowską" lub "Małym Ojcowem".

Dzieje Bałtowa sięgają czternastego wieku. Jan Długosz w swoich kronikach historycznych wymienia Bałtów jako Baluthow. Słownik etymologiczny miast i gmin podaje, że pierwotnie był to Bałutów położony w górzystym terenie nad rzeką Kamienną, i że była to własność Bałuta. Ze względu jednak na położenie geograficzne Bałtowa, rzekę tworzącą Przełom Bałtowski, malowniczy wąwóz w paśmie wzgórz wapiennych, należy uznać Bałtów za nazwę topograficzną niż osobową i określić pochodzenie nazwy Bałtów od wyrazu bełt, czyli wiru w wodzie, który tworzy rzeka Kamienna. Lokalna legenda głosi, że nazwę wsi nadali jeńcy litewscy, którzy przebywając w osadzie powstałej wśród białych wapiennych skał z litewska nazwali Bałtów, jako "Bałtas", co w języku litewskim oznacza biały.

Według Długosza w XV wieku w Bałtowie istniał drewniany kościół parafialny pod wezwaniem św. Andrzeja. Patronem był Warsz herbu Rawa. Z łanów kmieci, karczem i folwarku kościół pobierał dziesięcinę w wysokości 10 grzywien. We wsi było wtedy ponad 10 garncarzy. Kiedyś Bałtów miał być nawet miasteczkiem. W przeszłości kolejno należał do kilku znanych rodzin: Ossolińskich, Chomętowskich, Małachowskich i Druckich-Lubeckich.

Źródła historyczne podają, że Chomętowscy postawili tu pierwszy pałac bałtowski. Stanisław Chomętowski do około 1720 roku był właścicielem Bałtowa, zmarł 1 września 1728 roku w Drochobyczy, pochowany został w klasztorze własnej fundacji w Samborze. Od Chomętowskich dobra bałtowskie przeszły do rodziny Pieniążków herbu "Odrowąż". W 1798 roku Bałtów i okolice kupił Hyacynt-Jacek hr. Małachowski, późniejszy właściciel dóbr bodzechowskich. Od Małachowskich w 1830 roku Bałtów i dobra bałtowskie kupiła rodzina ks. Druckich-Lubeckich, w 1849 roku dobra te przeszły na wdowę po ministrze skarbu Królestwa Polskiego. Do jej majątku należały: dobra Bałtów, Rudka Bałtowska, Ponik, Wólka Bałtowska, folwarki Zamoście i Dunale, wieś Skarbka Dolna, wieś Ulów i wieś Skarbka Górna.

Obecny murowany pałac bałtowski w latch 1898 - 1904 postawili Druccy-Lubeccy, zapewne na miejscu starego pałacu Chomętowskich. Ruiny pałacu Druckich stoją w Bałtowie do tej pory.

Ród książąt i senatorów Druckich-Lubeckich herbu Druck, pochodził od władcy Rusi - Ruryka. Pierwszym z książąt Druckich, który przyjął nazwisku Lubecki od Lubczy w dawnym powiecie łuckim, był Wasil Michajłowicz, który niekiedy od dóbr Widynia znany był także jako Widynicki. Jednym z najbardziej znanych był książę Franciszek Ksawery Drucko-Lubecki, dawniej dziedzic na Czerlonnie w województwie grodzieńskim, a później znakomity mąż stanu, minister skarbu Królestwa Polskiego, inicjator budowy przemysłu, między innymi w dolinie rzeki Kamiennej, rozwoju górnictwa i hutnictwa, kopalń rudy żelaznej w zagłębiu Staropolskim, założyciel Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego i Banku Polskiego, przeciwnik powstania listopadowego. Z linii męskiej ks. Franciszka-Ksawerego pochodził Aleksander ks. Drucki-Lubecki, który postawił pałac Druckich-Lubeckich w Bałtowie. Pałac był letnią rezydencją, przetrwał dwie wojny światowe, jeszcze w latach 70-tych był w dobrym stanie. Pałac otacza kilkuhektarowy park, pochodzący pierwotnie z końca XVIII wieku. Po ostatniej wojnie przez jakiś czas był siedzibą Zespołu Szkół Rolniczych.

W 1880 roku Bałtów i folwark bałtowski należały do gminy Pętkowice i dawnego powiatu iłżeckiego. Było tu wtedy 1343 morgi ziemi dworskiej i 520 mórg ziemi chłopskiej. Górzysta wieś posiadała marmur, kamień wapienny, rudę żelazną i glinkę garncarską. W 1827 roku Bałtów miał 52 domy i 399 mieszkańców, w końcu XIX wieku było 47 domów i 493 mieszkańców. W 1927 roku Bałtów należał do powiatu iłżeckiego, była tu wtedy kopalnia marmuru, rudy żelaznej i glinki porcelanowej, oraz kościół parafialny.

Z Roczników Diecezji Sandomierskiej wynika, że parafia bałtowska była erygowana przed 1325 rokiem. Odpusty parafialne odbywają się w piątki przed Niedzielą Palmową. Obecny kościół murowany pod wezwaniem Matki Bożej Bolesnej został zbudowany w latach 1904-1909 według planów architekta Konstantego Wojciechowskiego, staraniem księdza Ludwika Olsińskiego, o czym informuje napis nad głównym wejściem. Kościół konsekrował w 1920 roku ks. biskup Paweł Kubicki, malowany wewnątrz w 1919 roku, a restaurowany w 1947 i w 1977 roku, kościół jest ogrzewany. Wizytacje kanoniczne miały miejsce w 1959, 1971, 1977, a misje parafialne w 1946, 1973 i 1977 roku.

Z przekazów lokalnych wynika, że w maju 2001 roku w kościele bałtowskim odbyła się uroczystość złożenia prochów jednej z córek Ksawerego ks. Drucko-Lubeckiego - Rozalii w grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Bałtowie oraz odsłonięcia tablicy pamiątkowej na ścianie w jednej z bocznych kaplic ufundowanych kiedyś przez jej dziadka. Na tablicy jest napis: "In Memoriam. Śp. Rosario Robertowa Girard zd. Księżniczka Drucko-Lubecka, ur. 23.07.1931r. w Poznaniu-Polska. zm. 24.04.2000r. w Paryżu-Francja. Ero custos tuus qoucumque. Perrexeris Et reducan, te in tarram hanc Genezis. 28.15". Na uroczystości złożenia prochów Rozalii i odsłonięcia tablicy pamiątkowej była rodzina, między innymi jej syn książę Filip Girard oraz siostry Rozalii - Dorota, Jadwiga i Elżbieta.

System informacji przestrzennej województwa świętokrzyskiego
Schronisko dla zwierząt Janik
MPK Ostrowiec Świętokrzyski
Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Bałtów
Lokalna Grupa Działania Krzemienny Krąg
Decydujmy razem
WKU Sandomierz
Rządowe Centrum Legislacji
EPUAP
Wspólna sprawa
Prowadzę jestem trzeĹşwy
Rozbudowa Infrastruktury Informatycznej
Kapitał Ludzki
Kapitał Ludzki

URZĄD GMINY W BAŁTOWIE 2015realizacja: dwarazy.com